www.kdowlati.ir

خرید و فروشی ناعادلانه!! به بهانه فعالیتهای علمی

پایان ­نامه به عنوان سند علمی پایانی یک مقطع تحصیلی محسوب می­شود؛ همان گونه که یک مقاله علمی، حاصل تلاش تحقیق فرد یا گروهی است که آن اثر را آفریده ­اند. زمانی که یک فارغ ­التحصیل ـ بخصوص در مقطع دکترای دانشگاهی و سطح چهار حوزوی ـ یا یک عضو هیئت علمی یا متخرج از نظام علمی کشور، اثری با نام خود منتشر میکند ـ ولو به صورت یک نگارش تک­ نسخه ­ای با عنوان رساله یا پایان­ نامه ـ درواقع از یک­ سو اعتبار علمی خود را در معرض داوری دیگران قرار داده و از سوی دیگر خود را صاحب آن فکر معرفی کرده است.


ادامه ...


نکاتی درباره‌ی روش تحقیق ـ 2

همیشه تحقیق را باید از یک سؤال آغاز کرد. 
در واقع، تا سؤالی برای شخصی ایجاد نشده باشد، نمی‌تواند تحقیق به معنای واقعی انجام دهد. 
حال باید به این نکته توجه کرد که اگر سؤال در جای دیگر و توسط شخصی دیگر پاسخ داده شده باشد، تحقیق ـ جز در یک حالت خاص ـ معنا ندارد. 
اما اگر سؤال موجود باشد، چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد تا بتوان گفت این سؤال ارزش تحقیق دارد؟ به تعبیر دیگر، آیا برای هر سؤالی باید دنبال پاسخ گشت؟! 
اگر چنین نیست ـ که واقعاً هم چنین نیست ـ کدام مشخصات سؤال را تبدیل می‌کند به سؤالی که باید آن را بررسی نمود؛ پاسخ داد؛ و خلاصه نباید از کنارش بی‌تفاوت گذشت؟ 
هرچند درصورت جزئی شدن این ویژگی‌ها، تعدادشان بسیار زیاد است، ولی مهم‌ترین و اصلی‌ترین آنها را می‌توان چنین برشمرد: 
1ـ سؤال، باید جدید باشد و برای آن سؤال، قبلاً پاسخ نداده باشند یا حداقل برای پاسخگویی‌اش به نتیجه نرسیده باشند. 
البته گاهی سؤالی را پاسخ داده‌اند ولی محقق از آن پاسخ قانع نمی‌شود. در این صورت، برای پاسخ دادن مجدد به همان سؤال باید توجیه دقیقی داشت؛ زیرا گاهی محقق پس از تلاش فراوان، تنها به همان پاسخ می‌رسد و عملاً تنها فرصت‌سوزی نموده است. 
2ـ روشن نمودن سؤال نکته برجسته دوم است. اگر محقق به دنبال یافتن پاسخ برای سؤالی باشد، نمی‌تواند سؤال حداقل برای خودش ابهام داشته باشد. 
باید دقیقاً دانست چه مسئله‌ای وجود دارد که به دنبال حلش هستیم. گاهی چون صورت مسئله روشن نیست، محقق در گردآوری اطلاعات، بررسی آنها یا جمع‌بندی دچار خطای فاحش می‌شود. 
لذا گاهی دیده می‌شود عنوان یک تحقیق با نتایج نهایی آن در یک راستا نیست و هر کدام امری جدا از دیگری است. 
سایر ویژگی‌ها در نوشته‌های بعدی ذکر خواهد شد.


نکاتی درباره‌ی روش تحقیق ـ 1

«مطالعه‌ی علمی» یک فعالیت علمی فردی است که برای دریافت مطالب علمی ورای کار آموزشی متداول انجام می‌پذیرد.
«تحقیق» یک فعالیت علمی هدف‌مند، گسترده و برای یافتن اطلاعات افزون نسبت به یک مطالعه محسوب می‌شود و دست‌یابی به نتایج جدید و درنوردیدن مرزهای فعلی دانش را در پی دارد.
هرچند، برخی از اندیشمندان، تحقیق در دوره‌ی معاصر را لزوماً کاری جمعی می‌انگارند، اما حتی در حال حاضر نیز می‌توان تحقیقی انجام داد فردی که به نتایج فرافردی و گسترده منجر شود.
اما مطالعات کلاسی درخصوص کارهای علمی دیگران را نباید تحقیق انگاشت. جالب این‌که بسیاری از مقالات علمی، کتاب‌ها و حتی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های عرضه شده را بیش از یک مطالعه‌ی علمی نمی‌توان دانست.
اگر ویژگی‌های اصلی «تحقیق علمی» شمرده شود، می‌توان عناوین ذیل را اشاره نمود:
1ـ نوآوری و یافتن مطالب علمی جدید
2ـ دقت در انجام مطالعات و دست‌یابی به نتایج
3ـ توجه کافی و جامع به پیشینه‌ی زمینه‌ی تحقیق
4ـ هم‌آهنگی و نظم در انجام تحقیق بخصوص در تحقیق‌های گروهی